Sardegna da Orosei

W skrócie

• Start / Meta: Orosei, San Giacomo Apostolo (Zatoka Orosei) / Porto Torres, Torre Aragonese (Zatoka Asinara)
• Długość: 270,7 km
• Czas przejścia: 12 dni
• Przewyższenia: ↗ 4927 m / ↘ 4925 m
• Najwyższy punkt: 1054 m w górach Goceano przed Bultei; najniższy punkt 0 m na obu końcach
• Etapy: 12 (propozycja Camino Ninja; oficjalnie nazwane są tylko etapy końcowe CSJ-21 – CSJ-24 od Ozieri)
• Sieć: wschodnia trasa Cammino di Santu Jacu — „Sardegna da Orosei" to nasza nazwa; operator prowadzi ramię północno-wschodnie i asse centrale
• Oznakowanie: żółte strzałki i muszla św. Jakuba — ten sam język wizualny co w Hiszpanii
• Kościół św. Jakuba: San Giacomo Apostolo w Orosei — św. Jakub jest patronem miasta, odpust 25 lipca
• Brak sieci schronisk: obiekty partnerskie ze zniżką pielgrzymią, ospitalità donativa, parafie; rezerwacja z 24–48-godzinnym wyprzedzeniem; referenti di tappa
• Droga dojściowa: Sardegna da Olbia kończy się w Orosei
• Wspólny finał: od Chilivani/Ploaghe z Sardegna Centrale i Sardegna Nord
• Najlepszy czas: od kwietnia do maja i od września do października; lipiec i sierpień w głębi lądu zbyt upalne

Przegląd

Droga zaczyna się w mieście, którego patron ma na imię Jakub — nie przy namalowanej strzałce. W Orosei, na aluwialnej równinie Cedrino, stoi kościół parafialny San Giacomo Apostolo; 25 lipca jest odpust, a kilka kilometrów dalej w dolinie, w Galtellì, w 2012 roku oficjalnie zaprezentowano Cammino di Santu Jacu. Stąd w dwa dni przechodzisz z wybrzeża w Supramonte, najsurowsze góry wyspy, przez Dorgali i Olienę do Nuoro, gdzie urodziła się Grazia Deledda i gdzie Redentore czuwa nad miastem z Monte Ortobene. Potem robi się samotnie: Orune na 745 metrach ze świątynią studzienną Su Tempiesu z XIII wieku p.n.e., góry Goceano przez Benetutti i Bultei, gdzie najwyższy punkt leży na 1054 metrach, i długie zejście do Ozieri, którego jaskinia dała nazwę całej kulturze epoki kamienia.

Od Ozieri jesteś na oficjalnych etapach końcowych osi głównej — CSJ-21 – CSJ-24 — a od Chilivani i Ploaghe idziesz tym samym odcinkiem co wszyscy sardyńscy pielgrzymi jakubowi z Cagliari czy Olbii: obok czarno-biało pasiastej bazyliki w Saccargii, przez Sos Bajolos pod górę do Sassari, przez Sennori i Sorso nad lagunę Platamona i do Porto Torres, gdzie w porcie stoi Torre Aragonese. Szczerze mówiąc, „Sardegna da Orosei" to nasza nazwa: operator prowadzi dwie nitki, które tu zostały połączone, bo dokładnie tak się chodzi. Szczerze mówiąc, nie ma też sieci schronisk — domy gminne są obecnie nieczynne, rezerwujesz z 24–48-godzinnym wyprzedzeniem, często po włosku, a w lipcu i sierpniu interior jest rozżarzony. W zamian widzisz wyspę, którą zwykle uważa się za cel plażowy, od strony, której nikt nie fotografuje.

Inne nazwy

U swojego operatora droga nazywa się po prostu Cammino di Santu Jacu — a Santu Jacu to po sardyńsku Jakub, to, co po hiszpańsku brzmi Santiago, a po włosku San Giacomo Maggiore. Nazwa Sardegna da Orosei jest nasza: stowarzyszenie nie prowadzi żadnego odcinka o tej nazwie, lecz ramię północno-wschodnie, w jego dokumentach ujęte jako nitka Ozieri–Olbia, oraz asse centrale Cagliari–Porto Torres. To, czym tu idziesz, to górski odcinek od wybrzeża pod Orosei przez Nuoro do Ozieri — a stamtąd oficjalne etapy końcowe CSJ-21 – CSJ-24 osi głównej. Połączyliśmy to w jedną ciągłą drogę, bo tak właśnie się ją przechodzi. Na miejscu pytasz o Cammino di Santu Jacu i każdy wie, o czym mówisz.

Co do liczb, musisz wiedzieć: dla etapów końcowych od Ozieri operator podaje 102 kilometry — 32, 32, 14 i 24 —; dla górskiego odcinka Orosei–Ozieri publikuje ślady GPS, ale nie tabelę etapów. Nasza trasa mierzy 270,7 kilometra, 12 etapów poniżej jest do niej skalibrowanych, a oficjalnie ponumerowanych jest tylko pięć ostatnich. Cała sieć obejmuje około 1600 kilometrów i mniej więcej 60 etapów na czterech głównych osiach; dla osi centralnej krążą, zależnie od źródła, wartości od 430 do 470 kilometrów. Nawiasem mówiąc, w naszej bazie danych trasa nosi literówkę — „Sardedgna" — którą tu poprawiliśmy.

Dla kogo idealna – a dla kogo raczej nie

Ta droga jest idealna, jeśli chcesz Sardynii z dala od plaż: w dwa dni wyciąga cię z wybrzeża w Supramonte i zostaje na górze przez tydzień. Idealna, jeśli archeologia pociąga cię bardziej niż gotyk — na tym odcinku leżą świątynia studzienna z XIII wieku p.n.e. i jaskinia, która dała nazwę całej kulturze neolitycznej. Idealna, jeśli szukasz spokoju: Orune ma 2000 mieszkańców, Bultei wyraźnie mniej, a między wioskami bywają dni, kiedy nie spotykasz nikogo. I idealna, jeśli lubisz iść w sieci, która działa jeszcze po ludzku — są referenti di tappa, wolontariusze-łącznicy na każdy etap, którzy załatwią ci łóżko, gdy nic nie jest wolne.

Szczerze mówiąc, nie jest jednak dla ciebie, jeśli oczekujesz sieci schronisk: nie ma jej, noclegi gminne są obecnie nieczynne, wiele załatwia się przez parafie, prywatnych gospodarzy i telefony z 24–48-godzinnym wyprzedzeniem. Nie dla ciebie także, jeśli nie znasz włoskiego i nie lubisz dzwonić — w górach rzadko zajdziesz daleko z angielskim. Nie dla ciebie w lipcu i sierpniu: wnętrze Sardynii jest wtedy rozżarzone i bezcieniste. I nie dla ciebie, jeśli potrzebujesz krótkich dni — trzy z dwunastu etapów mają 29 kilometrów lub więcej, dwa ponad 31, a pomiędzy nie wszędzie jest przystanek pośredni.

Przebieg trasy i krajobraz

Startujesz w Orosei na poziomie morza, na aluwialnej równinie Cedrino, z Monte Tuttavista za plecami. Już pierwszego dnia oddalasz się od zatoki i wspinasz do Dorgali, jednego z ośmiu oficjalnych celów pielgrzymkowych sardyńskiej sieci i bramy do Supramonte: wapień, dąb ostrolistny, makia, gdzieś w lejku krasowym nuragijska wioska Tiscali. Przez Olienę u stóp wapiennych ścian docierasz do Nuoro, stolicy prowincji pod Monte Ortobene — a potem robi się samotnie. Orune leży na 745 metrach; za nim droga ciągnie się przez góry Goceano przez Benetutti do Bultei; gdzieś tutaj leży najwyższy punkt trasy, 1054 metry, potem droga stopniowo opada.

Od Ozieri krajobraz staje się szerszy i łagodniejszy: płaskowyż, zboże, dęby korkowe, bazaltowe kopuły. Pod Chilivani przecinasz linię kolejową, w Ploaghe dołączają pozostałe sardyńskie drogi św. Jakuba. Odcinek za nim jest krajobrazowo najwspanialszy: między Ploaghe a Codrongianos stoi w otwartej dolinie czarno-biało pasiasta bazylika w Saccargii; przez Florinas, Cargeghe i Ossi wspinasz się starą trasą Sos Bajolos do Sassari. Ostatnie dwa dni znów należą do morza: przez Sennori i Sorso na wybrzeże, wzdłuż laguny Platamona po kładkach i ścieżkach, i obok białego skalnego kościoła Balai Vicino do Porto Torres, gdzie w porcie stoi aragońska wieża-twierdza. Od zera do tysiąca i z powrotem do zera — taka jest krzywa tej drogi.

Etapy, teren i trudność

Proponujemy 12 etapów. Ważne: oficjalnie nazwanych i ponumerowanych jest tylko pięć ostatnich — tappe CSJ-21 – CSJ-24 osi głównej od Ozieri, przy czym CSJ-22 podzieliliśmy we Florinas, w miejscu zalecanym przez samego operatora. Dla górskiego odcinka z Orosei do Ozieri stowarzyszenie publikuje ślady GPS, ale nie tabelę etapów; nasz podział idzie za miejscowościami i jest skalibrowany do 270,7 kilometra naszych danych śladu, z 102 oficjalnymi kilometrami od Ozieri jako kotwicą. Suma jest dokładna; etapy górskie są dokładne z marginesem kilku kilometrów.

1. Orosei – Dorgali (22,8 km) — z doliny Cedrino w górę do Supramonte, cel pielgrzymkowy Dorgali.
2. Dorgali – Oliena (22,8 km) — wapienne ściany, dęby ostrolistne, u stóp Supramonte.
3. Oliena – Nuoro (15,7 km) — stolica prowincji, dom Deleddy, Monte Ortobene.
4. Nuoro – Orune (20,7 km) — w górę na 745 m, świątynia studzienna Su Tempiesu.
5. Orune – Benetutti (29,0 km) — Goceano, dolina Tirso; długi, prawie bez przystanków pośrednich, zabrać wodę.
6. Benetutti – Bultei (22,8 km) — góry, najwyższy punkt 1054 m.
7. Bultei – Ozieri (31,1 km) — długie zejście na płaskowyż, Grotta di San Michele.
8. Ozieri – Chilivani – Ploaghe (33,2 km) — oficjalnie CSJ-21, „impegnativa"; węzeł kolejowy Chilivani, do podziału.
9. Ploaghe – Codrongianos (Saccargia) – Florinas (16,6 km) — oficjalnie pierwsza połowa CSJ-22; pasiasta bazylika.
10. Florinas – Cargeghe – Ossi – Sassari (16,6 km) — oficjalnie druga połowa CSJ-22; podejście przez Sos Bajolos.
11. Sassari – Sennori – Sorso (14,5 km) — oficjalnie CSJ-23, „facile"; Fontana della Billellera.
12. Sorso – Platamona – Balai Vicino – Porto Torres (24,9 km) — oficjalnie CSJ-24, „media"; laguna, skalny kościół, Torre Aragonese.

Trudność: średnia do wymagającej — nie szlak alpejski, ale i nie płaski etap: 4927 metrów podejść, a górski tydzień między Dorgali a Ozieri wymaga kondycji i samodzielności. Nawierzchnia: w części górskiej głównie ścieżki pasterskie, drogi leśne i szutrowe; na nizinie i w przejściach przez miejscowości udział asfaltu wyraźnie rośnie. Operator klasyfikuje CSJ-21 i CSJ-22 wprost jako „impegnativa" — 32 kilometry z odpowiednio 430 i 570 metrami przewyższeń; podejście do Codrongianos i rampa do Sassari są konkretne — CSJ-23 jako „facile", CSJ-24 jako „media". Oznakowanie — żółte strzałki i muszla — jest najgęstsze na oficjalnym odcinku końcowym; w górach nie polegaj tylko na nim, ślad GPS i mapa offline są obowiązkowe. Woda: etapy 5 i 7 długo prowadzą przez bezludne góry — dwa litry od startu. Etap 8 da się podzielić w Chilivani, tuż przy stacji.

Kościół, który zbudowała krowa

Między Ploaghe a Codrongianos, pośrodku zielonej doliny, stoi czarno-biało pasiasta budowla ze zdecydowanie za wysoką dzwonnicą: Basilica della Santissima Trinità di Saccargia. Data jej konsekracji zapisana jest w Condaghe, średniowiecznym rejestrze klasztornym — „Nel condaghe è citata la data di consacrazione della basilica: 1116" — a już w 1112 roku opactwo należało do kamedułów, przez co najmniej trzy stulecia. Według tradycji zbudować kazał je Costantino I di Torres wraz z żoną Marcusą: bezdzietni, goszczący u mnichów, a do budowy miało go skłonić objawienie. Nazwę jednak kościół zawdzięcza nie księciu, lecz zwierzęciu — „s'acca argia", łaciatej krowie, która według legendy codziennie zjawiała się przed klasztorem, by dać mnichom swoje mleko. Pizańscy budowniczowie ułożyli czarny bazalt i biały wapień w pasy, a w ostatnich latach XII wieku umbryjsko-lacjalny artysta wymalował główną apsydę: do dziś jedyne w całości zachowane romańskie malowidło ścienne na Sardynii. Przechodzisz tędy na etapie, który operator klasyfikuje jako „impegnativa" — mimo to zrób przerwę. Po samotnych górskich dniach to moment, w którym droga staje się drogą pielgrzymią.

Szczerze mówiąc, Saccargia to najstarszy twardy dowód na tej trasie i nie ma nic wspólnego ze św. Jakubem. Sardynia nie ma do pokazania średniowiecznego strumienia pielgrzymów do Santiago; Cammino di Santu Jacu to nowe dzieło z 2009 roku, poprowadzone wzdłuż gmin, których patronem jest San Giacomo — a na tym ramieniu Orosei jest jedyną z nich. Cała dawność trasy należy do miejsc: Su Tempiesu koło Orune, święta świątynia studzienna z XIII wieku p.n.e., odsłonięta w 1953, złożona z trachitu i bazaltu tak precyzyjnie, że uchodzi za „l'unica testimonianza originale che ci rimane di struttura in elevato e coperta di un pozzo sacro" — jedyny zachowany dach nad sardyńską świątynią studzienną; Grotta di San Michele w Ozieri, której znaleziska z 1914 i 1949 roku dały nazwę całej kulturze IV tysiąclecia p.n.e.; i w Nuoro dom rodzinny Grazii Deleddy, która w 1926 roku jako pierwsza Włoszka otrzymała literacką Nagrodę Nobla i która w 1901 listem o datki w „L'Unione Sarda" pomogła sfinansować brązowy posąg Redentore na Monte Ortobene. Trzy tysiące lat w dwunastu etapach — a na końcu, w Sassari, Museo Sanna przechowuje znaleziska z jaskini, obok której przeszedłeś pięć dni wcześniej.

Atrakcje na trasie

• Orosei — miejscowość św. Jakuba w dosłownym sensie: San Giacomo jest patronem miasta, odpust 25 lipca, kościół parafialny nosi wezwanie San Giacomo Apostolo; z 27 udokumentowanych kościołów stoi jeszcze 13. Galtellì, miejsce oficjalnej prezentacji drogi w 2012, leży kilka kilometrów dalej w dolinie Cedrino.
• Dorgali i Supramonte — jeden z ośmiu oficjalnych celów pielgrzymkowych sardyńskiej sieci i brama w wapienne góry; ukryta w lejku krasowym nuragijska wioska Tiscali.
• Nuoro, Monte Ortobene — na 955 metrach stoi od 1901 roku siedmiometrowy brązowy posąg Redentore dłuta Vincenza Ierace, odsłonięty 29 sierpnia 1901 przed około 8000 ludzi; co roku 29 sierpnia Festa del Redentore gromadzi stroje ludowe z całej Sardynii.
• Museo Deleddiano, Nuoro — dom rodzinny Grazii Deleddy (1871–1936), literacka Nagroda Nobla 1926 jako pierwsza Włoszka; muzeum od 1979.
• Su Tempiesu koło Orune — święta świątynia studzienna z XIII wieku p.n.e., użytkowana do IX wieku p.n.e., odsłonięta w 1953; około siedmiu metrów wysokości, dwuspadowy dach z trójkątnym szczytem, brązowe wota, miecze i figurki.
• Góry Goceano — między Orune, Benetutti a Bultei leży najwyższy punkt drogi, 1054 m.
• Grotta di San Michele, Ozieri — jaskinia o głębokości 80 metrów, która dała nazwę epoce: kultura Ozieri, 3200–2800 p.n.e.; wykopaliska 1914 i 1949, marmurowe idole typu cykladzkiego, znaleziska dziś w Museo Nazionale G. A. Sanna w Sassari.
• Ozieri — Cattedrale dell'Immacolata z XV wieku, przebudowana w latach 1550–1571; Basilica di Sant'Antioco di Bisarcio, jeden z największych kościołów romańskich Sardynii; rzymski most Pont'ezzu z II wieku, 87,50 metra na sześciu łukach.
• Chilivani — węzeł kolejowy wyspy z pociągami do Olbii, Sassari, Porto Torres i Cagliari; najważniejsze wejście i zejście całej drogi.
• Santissima Trinità di Saccargia, Codrongianos — konsekracja w 1116 według Condaghe, kameduli od 1112, nazwana od łaciatej krowy; w głównej apsydzie jedyne w całości zachowane romańskie malowidło ścienne Sardynii.
• Sassari — największe miasto na trasie; w Museo Nazionale G. A. Sanna znaleziska z Ozieri, do tego katedra San Nicola z najpotężniejszą barokową fasadą wyspy.
• Sorso i Platamona — Fontana della Billellera, potem laguna z kładkami i ścieżkami oraz Grotta dell'Inferno między dwiema plażami.
• Balai Vicino (San Gavino a Mare), Porto Torres — bielony kościół na skale nad morzem, w którym czczone są relikwie patronów miasta Gavina, Prota i Gianuaria; obok Torre Aragonese w porcie — koniec drogi.

Jak pielgrzymi docierają na tę drogę

Najbardziej oczywistą drogą dojściową jest Sardegna da Olbia — 135 kilometrów wzdłuż wschodniego wybrzeża z Olbii przez Posadę i Siniscolę, a kończy się dokładnie w Orosei. Kto przylatuje lub przypływa do Olbii, łączy więc dwie drogi jedna za drugą i ma dobre trzy tygodnie Sardynii ciągiem; przejście jest płynne, bo obie nitki należą do tej samej sieci. Druga grupa jedzie prosto do Orosei — autobusem ARST z Olbii lub Nuoro — i idzie tylko tę wschodnią trasę.

A trzecia grupa w ogóle nie zaczyna od początku, lecz wsiada w Chilivani: stacja w tej dzielnicy Ozieri to węzeł sardyńskiej sieci kolejowej, stąd jadą pociągi do Olbii, Sassari, Porto Torres i Cagliari. Kto ma tylko tydzień, zaczyna tam i idzie oficjalnymi etapami końcowymi do Porto Torres — Testimonium dostaje się już od pięciu etapów. Od Chilivani i Ploaghe jesteś i tak na tej samej drodze co pielgrzymi Sardegna Centrale z Cagliari i Sardegna Nord z Olbii.

Pielgrzymować dalej?

W Porto Torres kończy się nie tylko ta droga, lecz cała oś północ–południe Cammino di Santu Jacu — to sardyński cel, tak jak Santiago jest celem hiszpańskim; operator rozumie port jako punkt, w którym sardyńska droga idealnie łączy się z Camino, i rzeczywiście stąd odpływa jedyny bezpośredni prom z Sardynii do Barcelony. Pielgrzymować dalej znaczy tu więc przede wszystkim: dołożyć kolejny kawałek tej samej sieci. Sardegna Centrale to oś główna z Cagliari do Porto Torres, 448,6 kilometra — od Chilivani i Ploaghe identyczna z twoją drogą; kto chce przejść obie, zawraca w Porto Torres i idzie na południe do stolicy wyspy.

Konkretnie: ze Stazione Marittima w Porto Torres Grimaldi Lines pływa cały rok do Barcelony, około 12 godzin przez Morze Śródziemne, od jednego do kilku razy w tygodniu zależnie od sezonu (stan: wrzesień 2026, sprawdź wcześniej dni kursowania). W Barcelonie pałeczkę przejmują Camino de Barcelona przez Montserrat i Camino Catalán przez Lleidę – tak sardyński cel staje się kolejnym etapem Camino Maltés do Santiago.

Sardegna Nord prowadzi 268,3 kilometra z Olbii przez Gallurę, Tempio Pausania i Anglonę do Porto Torres i wpada w Ploaghe w ten sam odcinek końcowy — zupełnie inny krajobraz do tego samego celu. A Sardegna da Olbia, nadmorska droga kończąca się w Orosei, to logiczny dodatek, jeśli nie przeszedłeś jej jako drogi dojściowej. Kto przejdzie wszystkie cztery sardyńskie nitki po kolei, ma w nogach około 1100 kilometrów i przemierzył wyspę, którą zwykle uważa się za cel plażowy.

Przygotowanie i sprawy praktyczne

Sezon trwa od kwietnia do maja i od września do października. Po Sardynii można chodzić cały rok, ale w głębi lądu pełnia lata jest po prostu za gorąca, a zimą okresy deszczu mogą rozmiękczyć górskie ścieżki. Zapamiętaj dwie daty: 25 lipca, odpust San Giacomo w Orosei, i 29 sierpnia, Festa del Redentore w Nuoro — dwa wielkie święta, dwa dni, na które lepiej mieć rezerwację. Sieci schronisk nie ma — to punkt, w którym musisz planować. Są trzy rodzaje łóżek: obiekty partnerskie (B&B, agriturismo, małe ostelli) ze zniżką pielgrzymią za okazaniem Credenziale, ospitalità donativa u prywatnych gospodarzy i w parafiach — „Non è un prezzo fisso, ma una libera offerta", zwykle 10 do 20 euro — oraz domy kościelne, często bardzo proste, śpiwór obowiązkowy. Noclegi gminne są obecnie nieczynne. Operator wyraźnie prosi o rezerwację z 24–48-godzinnym wyprzedzeniem; jeśli wieczorem staniesz przed zamkniętymi drzwiami, każdy etap ma referente di tappa, którego kontakt podaje stowarzyszenie. Najłatwiej zaplanujesz etapy i noclegi bezpośrednio w aplikacji Camino Ninja.

Credenziale del Cammino di Santu Jacu nie ma stałej ceny — stowarzyszenie prosi o dobrowolną darowiznę na druk, wysyłkę i utrzymanie szlaku; zamawiasz ją wcześniej mailem albo odbierasz w punktach informacyjnych w Cagliari (Via Roma 145) i Porto Torres (Stazione Marittima). Zbieraj co najmniej jedną pieczątkę na etap — w noclegach, barach, kościołach, kancelariach parafialnych albo w ratuszu; Testimonium dostajesz już od pięciu etapów. Oznakowanie — żółte strzałki i muszla św. Jakuba — jest najgęstsze na końcowym odcinku od Ozieri; w górach pobierz ślady GPS stowarzyszenia i idź z mapą offline. Język: włoski i sardyński w lokalnych odmianach; w Nuoro, Sassari i Porto Torres dogadasz się po angielsku, w Orune, Benetutti czy Bultei ledwie — kilka włoskich zdań do telefonu w sprawie pokoju to tu wyposażenie, nie fanaberia. Lista rzeczy: woda na bezludne etapy 5 i 7, ochrona przeciwsłoneczna i kapelusz, śpiwór, mocne buty na szuter i kras, ochrona przed kleszczami i gotówka — płatność kartą nie jest w górskich wioskach wszędzie oczywista.

Ile kosztuje cię droga

Szczerze mówiąc, wnętrze Sardynii jest wyraźnie tańsze niż wybrzeże — najdroższe noce to Orosei na początku i Sassari tuż przed końcem. Poniższe liczby to wartości orientacyjne, nie sprawdzane pojedynczo ceny (stan: wrzesień 2026), poza podaną przez operatora kwotą za ospitalità donativa: 10–20 € u prywatnych gospodarzy i w parafiach. Nocleg partnerski — B&B lub agriturismo ze zniżką pielgrzymią — to około 30–50 €, pokój dwuosobowy w hotelu w Nuoro, Ozieri lub Sassari 60–100 €. Lunch w barze albo panini kosztują 6–12 €, wieczorne menu w trattorii 18–30 €, własne wyżywienie 10–15 € dziennie.

Realistyczny budżet dzienny: oszczędnie z donativo i własnym wyżywieniem 25–40 €, średnio z B&B ze zniżką i jednym ciepłym posiłkiem 55–80 €, komfortowo 100–150 €. Na dwanaście etapów daje to z grubsza 300–480 € oszczędnie i 660–960 € średnio, bez dojazdu i powrotu. Do tego Credenziale na zasadzie darowizny, zwykle 5–10 €, autobusy ARST 2–6 € i pociąg Chilivani–Sassari lub Olbia 4–10 € (stan: wrzesień 2026). Kościoły, Saccargia i bazyliki nic nie kosztują, Su Tempiesu i Grotta di San Michele kilka euro.

Dojazd

Na start (Orosei): najbliższe lotnisko to Olbia Costa Smeralda, około 90 kilometrów na północ; stamtąd i z portu promowego w Olbii autobusy ARST jadą wschodnim wybrzeżem przez Siniscolę do Orosei. Alternatywnie promem do Olbii, Golfo Aranci lub Porto Torres i dalej autobusem lub pociągiem. Kto przylatuje do Cagliari, jedzie pociągiem do Nuoro lub Chilivani, a stamtąd autobusem.

Po drodze: Chilivani, dzielnica Ozieri, to węzeł kolejowy wyspy — połączenia z Olbią, Sassari, Porto Torres i Cagliari. Także Nuoro, Ozieri i Sassari są dobrze skomunikowane. Dzięki temu drogę można bez problemu podzielić na dwa lub trzy urlopy.

Z mety (Porto Torres): Porto Torres to port promowy z połączeniami do Genui, Barcelony i na Korsykę; stacja leży na linii przez Sassari do Chilivani. Najbliższe lotnisko to Alghero-Fertilia, około 40 kilometrów, z dojazdem autobusem przez Sassari. W punkcie informacyjnym przy Stazione Marittima dostaniesz ostatnią pieczątkę i — od pięciu etapów — Testimonium.

• Kolej na Sardynii: trenitalia.com — Chilivani, Ozieri, Sassari, Porto Torres, Olbia, Cagliari
• Autobus: arst.sardegna.it — Olbia – Siniscola – Orosei – Nuoro, górskie wioski
• Credenziale, etapy CSJ, noclegi: camminosantujacu.it — Associazione Amici del Cammino di Santu Jacu
• Uwaga: noclegi gminne obecnie nieczynne — rezerwować z 24–48-godzinnym wyprzedzeniem, referente di tappa jako plan awaryjny