Weinviertler Jakobsweg

W skrócie

• Początek / Koniec: Svatý kopeček nad Mikulovem (363 m, Czechy) → Stein an der Donau (Krems) — ostatni punkt na północnym brzegu przed mostem w Mauternie
• Długość: 162,7 km — kto zaczyna dopiero w Drasenhofen przy granicy, pokonuje według pomiaru organizatora około 152 km
• Różnica wysokości: ↗ 1 636 m / ↘ 1 676 m — łagodny, pagórkowaty teren, najwyższy punkt na wysokości około 480 m na Buschbergu (491 m)
• Czas trwania: ok. 6–7 dni (organizator dzieli trasę na 6 etapów, zaczynając od Drasenhofen; jeśli uwzględnić etap graniczny z Mikulova, jest ich 7)
• Oznakowanie: żółta muszla na niebieskim tle, tablice informacyjne, oznaczenia w postaci muszli oraz kamienie – według organizatora szlak nie jest w całości oznakowany farbą; z aplikacją Camino Ninja jesteś bezpieczny — kompletna trasa na pokładzie
• Trasa dojściowa: W Mikulowie kończy się Moravian-Silesian Way — 277,1 km trasy przez Śląsk i Morawy, od granicy z Polską przez Ołomuniec i Brno
• Połączenie: w Stein przez most w Mautern do Mautern — tam Jakobsweg Österreich biegnie w kierunku Göttweig i Melk
• Substancja jakubowa: pięć kościołów św. Jakuba i 39 kościołów z pieczątkami na trasie o długości 162,7 km — średnio jeden kościół św. Jakuba na każdy dzienny etap
• Charakter: Winnice, Kellergassen (kultura piwniczna regionu Weinviertel od 2022 r. wpisana na listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego Austrii przez UNESCO), ścieżki w glebie lessowej — trasa łatwa technicznie, ale etapy są długie, spora część trasy prowadzi po asfalcie, a do dyspozycji są tylko dwa prawdziwe schroniska dla pielgrzymów; rezerwacja jest obowiązkowa

Przegląd

Ta trasa trwa zaledwie sześć, siedem dni — i wypełnia lukę o długości ponad 1 100 kilometrów. W jej punkcie początkowym, w Mikulovie, kończy się licząca 277,1 kilometra Droga św. Jakuba, która biegnie od granicy z Polską przez Ołomuniec i Brno; w jej punkcie końcowym w Stein an der Donau, za mostem Mauterner Brücke rozciąga się Jakobsweg Österreich o długości 853 kilometrów. Przez 44 lata pomiędzy nimi nie było nic: Żelazna Kurtyna przecinała dawną oś Brno–Wiedeń/Krems, aż 5 grudnia 1989 otwarto przejście graniczne Drasenhofen–Mikulov. Dwaj mężczyźni — wikariusz biskupi Matthias Roch i przewodniczący parlamentu krajowego Edmund Freibauer — opracowali ten plan latem 2007 roku w Santiago de Compostela, a w Poniedziałek Wielkanocny 2010 roku nastąpiło otwarcie w Großrußbach. Weinviertler Jakobsweg jest jedyną oznakowaną trasą łączącą czeską i austriacką sieć szlaków św. Jakuba — zawias, a nie ścieżka spacerowa.

Przechodzisz 162,7 kilometra od góry, która aż do XVII wieku nosiła nazwę „Tanzberg”, aż do Dunaju przed regionem Wachau, wpisanym na listę światowego dziedzictwa UNESCO — przez największy region uprawy winorośli w Austrii (13 841 hektarów, czyli prawie połowa austriackiego obszaru uprawy szczepu Grüner Veltliner) oraz przez najgęściej zabudowany region Kellergassen w kraju: około 75 procent z 1 300 Kellergassen w Dolnej Austrii znajduje się w regionie Weinviertel, a ich kultura od 2022 r. jest niematerialnym dziedzictwem kulturowym UNESCO. Po drodze pojawiają się pięć kościołów św. Jakuba i 39 kościołów z pieczątkami jeden po drugim, a do tego sześć miejsc pielgrzymkowych od Maria Bründl po Maria Trost, Buschberg z najniżej położoną chatą Klubu Alpejskiego — oraz Stockerau, największe miasto regionu Weinviertel, którego pierwsza wzmianka w dokumentach z 1012 roku dotyczy właśnie śmierci pielgrzyma. Przy ↗ 1 636 metrach różnicy wysokości cały teren nadaje się do wędrówek; wyzwaniem nie są wzgórza, lecz długość dni i skromne warunki noclegowe.

Pierwszy pielgrzym tej drogi został na niej powieszony

Stockerau, największe miasto na trasie, pojawia się po raz pierwszy w historii w roku 1012 — jako „Stoccaerouwe”, i to w związku z zabójstwem na tle sądowym. Koloman, irlandzki pielgrzym zmierzający do Ziemi Świętej, został tu zatrzymany, ponieważ ze względu na obcy język i strój uznano go za czeskiego szpiega; poddano go torturom i powieszono „między dwoma mordercami na uschniętym krzaku bzu czarnego”. Następnie, jak głosi tradycja, na tym uschniętym drzewie znów zaczęły pojawiać się pędy — dzięki temu rozpoznano świętego. Potomek tego bzu czarnego stoi do dziś w ogrodzie klasztornym św. Kolomana w Stockerau, w miejscu, do którego prowadzi piąty etap twojej wędrówki. Historia największej miejscowości na tej trasie zaczyna się od śmierci nieznajomego, którego nikt nie rozumiał.

A historia toczy się dalej w twoim kierunku. 13 października 1014 r. ciało, które według przekazów nie uległo rozkładowi, przeniesiono w górę Dunaju do Melk i tam pochowano — do dziś spoczywa w lewym przednim ołtarzu bocznym kościoła kolegiackiego. Melk natomiast leży dokładnie na trasie, do której ta trasa prowadzi na końcu: Tysiąc lat temu ciało Kolomana przeniesiono wzdłuż trasy, którą idziesz dalej za Mautern. W 1017 roku Thietmar z Merseburga odnotował to wydarzenie w swojej kronice, przed 1163 rokiem opat z Melk, Erchenfried, napisał „Passio sancti Cholomanni”, w maju 1244 roku Innocenty IV zatwierdził to święto — a w latach 1244–1663 ten, który zginął na tej drodze, był patronem narodowym Austrii, przez 419 lat, aż Leopold go zastąpił. Nieudany pielgrzym jako patron kraju: nie ma lepszego dowodu na pielgrzymkową historię tej trasy.

Szczerość wymaga dodania, że w tym korytarzu nie ma śladów średniowiecznego pielgrzyma do Santiago, ani znalezisk w postaci muszli czy pochówków — Droga św. Jakuba jako szlak to projekt z lat 2007–2010, około 110 000 euro środków z programu Leader, otwarcie w Poniedziałek Wielkanocny 2010 r., efekt otwarcia granicy 5 grudnia 1989 r. Jednak oś pod nim jest stara i udokumentowana: w 1309 roku w Falkensteinie założono Bergtaidingbuch — tamtejszy sąd winiarski rozstrzygał spory dotyczące wina między Wiedniem a Brnem, czyli dokładnie pomiędzy dwoma końcami tej trasy. Na trasie znajduje się pięć kościołów św. Jakuba, z których ten w Falkensteinie został po raz pierwszy wspomniany już w 1069 roku. A w Etsdorf wisi od 1876 obraz nad ołtarzem głównym, przedstawiający Jakuba jako pielgrzyma — z laską, Biblią, butelką wody i muszlą, z takim wyposażeniem jak twoje, namalowany 134 lata przed tym, jak ktokolwiek wytyczył tę trasę.

Inne nazwy

Najważniejsza alternatywna nazwa to nazwa oficjalna: organizatorzy — archidiecezja wiedeńska, stowarzyszenie „Jakobsweg Weinviertel” oraz Weinviertel Tourismus GmbH — nazywają tę trasę Jakobsweg Weinviertel, i pod tą nazwą znajdziesz wszystko, czego potrzebujesz w drodze: stronę internetową weinviertel.at/jakobsweg, przewodniki oraz paszport pielgrzyma. Zapamiętaj ją, bo inaczej niczego nie znajdziesz. Weinviertler Jakobsweg jest to druga, również potwierdzona forma — Wikipedia używa jej właśnie w zdaniu opisującym najważniejsze połączenie: „W Mautern Weinviertler Jakobsweg łączy się z Jakobsweg Österreich”. Pełny tytuł projektu z lat 2007/08 brzmiał „Jakobsweg Weinviertel – Auf den Spuren des Weinviertler Pilgerweges”, a ponieważ oprócz pięciu kościołów św. Jakuba na trasie znajduje się sześć miejsc pielgrzymkowych poświęconych Matce Bożej, autor przewodnika Fritz Peterka nazwał ją po prostu Jakobs- und Marienpilgerweg. Do tego dochodzą trzy nazwy, które odnoszą się do czegoś większego: trasa ta stanowi odcinek Romea Strata (europejskiego szlaku kulturowego od Morza Bałtyckiego do Rzymu), Via Slavica (starej linii Brno–Wiedeń/Krems–Mautern) i jest też prowadzona jako odcinek północno-wschodnioeuropejskiej Via Francigena. A jeśli szukasz informacji o długości, znajdziesz dwie liczby: około 152 kilometrów liczy organizator od granicy w Drasenhofen, a 162,7 kilometra mierzy cała trasa od Mikulova wraz z końcowym odcinkiem do Stein. Obie wartości są prawidłowe — ta sama trasa, dwa punkty początkowe.

Dla kogo to idealne rozwiązanie – a dla kogo raczej nie

Ta trasa jest dla Ciebie, jeśli masz tydzień czasu i chcesz przejść całą trasę, a nie tylko jej fragment: 162,7 kilometra, wyraźny początek na wzgórzu z Drogą Krzyżową w Czechach, wyraźny koniec przy moście nad Dunajem na skraju regionu Wachau, wpisanego na listę światowego dziedzictwa UNESCO — kompletna historia, a nie tylko odcinek. Trasa jest łatwa pod względem technicznym (organizator klasyfikuje ją jako „łatwą”), dostępna przez cały rok, a jej najwyższy punkt, położony na wysokości około 480 metrów, sprawia, że nie ma tu nic z alpejskich wędrówek. Trasa przebiega przez region, w którym wieczorem można skosztować wina pochodzącego właśnie ze zboczy, po których wędrowałeś w ciągu dnia. Miłośnicy historii kultury znajdą tu pięć kościołów św. Jakuba, sześć miejsc pielgrzymkowych, 39 kościołów z pieczątką pielgrzymkową — oraz w Stockerau miejsce, w którym w roku 1012 zamordowano irlandzkiego pielgrzyma.

Szczerze mówiąc, to jednak nie jest miejsce dla ciebie, jeśli szukasz warunków jak w Hiszpanii. Istnieją dwa prawdziwe schroniska dla pielgrzymów — Kleinschweinbarth i klasztor minoritów w Asparn nad rzeką Zaya – w obu przypadkach potrzebny jest śpiwór —, a także schronisko Buschberghütte; pozostałe opcje to pensjonaty, pokoje prywatne, gospodarstwa winiarskie lub hotele i trzeba je zarezerwować wcześniej, a nie szukać wieczorem. Cztery z siedmiu etapów mają długość od 25 do 33 kilometrów, z niewielkimi możliwościami skrócenia trasy. Oznakowanie to mieszanka znaków informacyjnych, małych tabliczek i opasek z muszlą, a szlak wyraźnie nie jest w całości oznakowany farbą — sam organizator tak mówi, więc zabierz ze sobą aplikację Camino Ninja: ma na pokładzie kompletną trasę tej drogi. W winnicach i na równinie Tullnerfeld idziesz odczuwalnie dużo po asfalcie. I nie licz na towarzystwo: nikt nie publikuje tutaj danych dotyczących liczby pielgrzymów, ale będą dni, w których nie spotkasz ani jednego plecaka. Kto wybiera się na trasę w lipcu lub sierpniu, powinien wiedzieć, że w regionie Weinviertel panuje panoński upał, a etapy prowadzące przez winnice są pozbawione cienia.

Trasa i krajobraz

Nie zaczynasz w mieście, ale na górze: na Svatý kopeček nad Mikulovem, 363 metry wapienia jurajskiego, nazywane do XVII wieku „Tanzberg” — aż do momentu, gdy kardynał Franz von Dietrichstein kazał w 1623 roku wznieść kaplicę św. Sebastiana, a w 1626 roku — Drogę Krzyżową. Tą Drogą Krzyżową schodzisz do miasta rodu Dietrichsteinów, a następnie przekraczasz granicę do Drasenhofen — tę samą granicę, która od zakończenia wojny do 5 grudnia 1989 r. była zamknięta. Następnie pojawia się północna część regionu Weinviertel: wapienne klify Waschbergzone wznoszą się z winnic, nad nimi ruiny zamku Falkenstein, poniżej kościół św. Jakuba oraz Kellergasse „Oagossn” z 64 Presshäuser. Przez Poysdorf z „Radywegiem” liczącym około 90 piwnic oraz kościół pielgrzymkowy Maria Bründl docierasz do Mistelbach i Maria Rast.

Od tego miejsca szlak skręca na południowy zachód. W Naturpark Leiser Berge — założonym w 1970 roku, na granicy klimatycznej między regionem atlantyckim a panońskim — wspinasz się na Buschberg, najwyższy szczyt regionu Weinviertel o wysokości 491 metrów; trasa przebiega na wysokości około 480 metrów w pobliżu jego szczytu, a przy dobrej widoczności widać aż 100 kilometrów dalej, aż do Schneebergu i Raxu. Przez Maria Oberleis, Karnabrunn, Michelberg i Waschberg schodzisz w dół do Stockerau, największego miasta regionu Weinviertel i miejsca śmierci św. Kolomana. Ostatnie dwa dni poświęcone są Dunajowi: przez równinę Tullnerfeld w kierunku Wagram, taras lessowy utworzony z pyłu z epoki lodowcowej, naniesionego przez wiatr w okresie od 100 000 do 10 000 lat temu — wąwozy, lessowe ściany, żołny. Za mostem na Kampie przechodzisz z regionu Weinviertel do Waldviertel, idziesz przez Rohrendorf do Krems i kończysz w Stein an der Donau, tuż przed mostem prowadzącym do Mautern. Krems, Stein i region Wachau znajdują się na liście światowego dziedzictwa UNESCO od 2000 roku.

Etapy, teren i stopień trudności

Organ zarządzający dzieli część austriacką na sześć etapów między około 17 a 30 kilometrami — jednak ponieważ pełna trasa zaczyna się już w Mikulovie, wygodniejszym rozwiązaniem jest siódmy, krótki etap graniczny: kończy się on po 6,4 kilometra w Drasenhofen; schronisko pielgrzymkowe w Kleinschweinbarth leży 3,6 kilometra dalej. Podane poniżej odległości pochodzą z mapy Camino Ninja i są skalibrowane dokładnie na całkowitą długość 162,7 km przy przewyższeniach ↗ 1 636 / ↘ 1 676 metrów. Podłoże to mieszanka dróg asfaltowych, utwardzonych i polnych — w winnicach i na równinie Tullnerfeld udział asfaltu jest odczuwalny, za to lasy Leiser Wald i Rohrwald to prawdziwe trasy leśne. Pod względem technicznym nie ma tu trudności; liczy się długość dnia: Cztery etapy mają długość od 25 do 33 kilometrów, a między Stockerau a Kremsem praktycznie nie ma sensownych miejsc na postój. Między Maria Oberleis a Karnabrunn istnieją dwie oficjalne trasy — trasa wyznaczona przez organizatora przebiega przez Großrußbach.

1. Svatý kopeček/Mikulov → Drasenhofen — ok. 6,4 km — Droga Krzyżowa na Świętą Górę (363 m), Mikulov, granica państwowa, kościół parafialny św. Wita; schronisko dla pielgrzymów w Kleinschweinbarth.
2. Drasenhofen → Poysdorf — ok. 16,3 km — wapienne klify, kościół św. Jakuba i ruiny zamku Falkenstein, Galgenberg (425 m), Kellergasse „Oagossn” z 64 Presshäuser.
3. Poysdorf → Hüttendorf — ok. 20,0 km — „Radyweg” z około 90 piwnicami, kościół pielgrzymkowy Maria Bründl, Mistelbach wraz z Maria Rast.
4. Hüttendorf → Großrußbach — ok. 31,5 km — Asparn nad rzeką Zaya (miejsce zakwaterowania pielgrzymów w klasztorze minoritów z 1624 r.), Park Przyrodniczy Leiser Berge, Buschberg (491 m) z schroniskiem Klubu Alpejskiego i wieżą radarową, Maria Oberleis. Etap z największym przewyższeniem.
5. Großrußbach → Stockerau — ok. 25,5 km — Karnabrunn (kościół podziękowania za ocalenie przed zarazą z 1679 r.), Michelberg z kaplicą św. Michała, Rohrwald, Waschberg (388 m), Jakobskirche Leitzersdorf; Celem jest Stockerau z wieżą o wysokości 88 metrów i ogrodem klasztornym św. Kolomana.
6. Stockerau → Kirchberg am Wagram — ok. 29,8 km — Hausleiten, Stetteldorf, Absdorf, Königsbrunn, kościół pielgrzymkowy Maria Trost. Płaska, długa, z dużą ilością dróg polnych.
7. Kirchberg am Wagram → Krems/Stein an der Donau — ok. 33,2 km — Engelmannsbrunn, Fels am Wagram, Feuersbrunn, Jakobskirche Etsdorf, most Kamp prowadzący do regionu Waldviertel, Jakobskirche Brunn im Felde, Rohrendorf z ulicą „Lindobelgasse” o długości ponad 1,5 km, Kościół przy szpitalu miejskim w Krems, Stein an der Donau.

Kto pokona etap przygraniczny w dniu przyjazdu, pokona trasę w sześć dni: etapy 1 i 2 łącznie to 22,7 kilometra z Mikulova do Poysdorfu, a potem dokładnie sześć etapów organizatora. A dzięki stacjom kolejowym w Mistelbach, Stockerau, Absdorf-Hippersdorf i Krems trasę można wygodnie podzielić na weekendowe odcinki — naturalnym punktem środkowym jest Stockerau.

Najciekawsze atrakcje na trasie

• Svatý kopeček (363 m) nad Mikulovem — Miejsce to do XVII wieku nosiło nazwę „Tanzberg”, aż do momentu, gdy kardynał Franz von Dietrichstein w 1623 roku wzniósł kaplicę św. Sebastiana, a w 1626 roku – Drogę Krzyżową. W 1786 r. zamknięto ją w ramach reformy józefińskiej, a ponownie poświęcono dopiero w 1865 r.; od 2010 r. stoi tu kamień wyznaczający trasę szlaku.
• Mikulov — po raz pierwszy wspomniane w 1173 r., już w 1414 r. liczyło około 2 500 mieszkańców; w latach 1249–1560 podległa Liechtensteinom, w latach 1575–1945 – Dietrichsteinom, od połowy XV wieku miało ważną gminę żydowską, a w 1526 r. stała się schronieniem dla około stu anabaptystów. 22 kwietnia 1945 r. zamek spłonął niemal doszczętnie.
• Kościół św. Jakuba i ruiny zamku Falkenstein — kościół ten został założony w XI wieku wraz z zamkiem granicznym i po raz pierwszy wspomniany w 1069 roku; znajduje się w nim gotycka figura Madonny z piaskowca. Zamek został zdobyty przez Szwedów w 1645 r.; na początku XVIII w. jego właściciele wykorzystali go jako kamieniołom. W 1309 r. sąd winiarski rozstrzygał tu według Bergtaidingbuch spory dotyczące wina między Wiedniem a Brnem.
• Wallfahrtskirche Maria Bründl (Wilhelmsdorf) — w 1637 r. drewniany krzyż, w latach 1655–1657 kaplica wdzięczności za ocalenie przed dżumą, w latach 1740–1751 obecny kościół według projektu Donato Felice d'Allia; źródło lecznicze było odwiedzane już podczas wojny trzydziestoletniej.
• Kellergassen — Dolna Austria ma ich około 1 300, z czego około 75 procent znajduje się w regionie Weinviertel; w 2022 roku kultura piwniczna regionu Weinviertel została wpisana na listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego Austrii przez UNESCO. Warto odwiedzić: „Oagossn” w Falkenstein (64 Presshäuser), „Radyweg” w Poysdorf (około 90 piwnic), „Lindobelgasse” w Rohrendorf (ponad 1,5 km, około 70 Presshäuser). Organizator nazywa Kellergasse „wioską bez kominów” — są to domy, w których nigdy nikt nie mieszkał.
• Buschberg (491 m) — najwyższa góra regionu Weinviertel, z prehistorycznym wałem obronnym, średniowiecznym zamkiem na wzgórzu, wieżą radarową Austro Control o wysokości prawie 40 metrów oraz stacją radarową „Goldhaube” należącą do armii federalnej, o zasięgu 500 kilometrów. Obok znajduje się Buschberghütte na wysokości 484 m — najniżej położone schronisko Austriackiego Związku Alpejskiego. Modlitwa, barometr i nadzór przestrzeni powietrznej na tej samej górze.
• Naturpark Leiser Berge — założone w 1970 roku, obejmujące około 4 000 hektarów na granicy klimatycznej między regionem atlantyckim a panońskim. Na wzgórzu Oberleiserberg kryje się 6 000 lat historii osadnictwa, od kamiennych murów z epoki kamienia łupanego po fundamenty kościołów z wczesnego średniowiecza; w wapiennych skałach można znaleźć muszle i amonity.
• Michaelskapelle am Michelberg — pierwszy kościół w tym miejscu pochodzi prawdopodobnie z IX wieku i stoi w miejscu przedchrześcijańskiego miejsca kultu; w 1867 roku dobudowano kaplicę wotywną upamiętniającą wojnę prusko-austriacką.
• Stockerau — po raz pierwszy wspomniane w 1012 roku jako „Stoccaerouwe” w związku z zabójstwem św. Kolomana; obecnie największe miasto regionu Weinviertel. Wieża kościoła parafialnego, zbudowana w latach 1722–1727 przez Franza Jänkela, jest z 88 metrami najwyższą wieżą kościelną w Dolnej Austrii; w ogrodzie klasztornym św. Kolomana rośnie potomek tego bzu czarnego.
• Wagram — taras lessowy utworzony z pyłu z epoki lodowcowej, naniesionego przez wiatr w okresie od 100 000 do 10 000 lat temu; organizator określa ten krajobraz jako „z geologicznego punktu widzenia młodzieniec”. W zagłębionych ścieżkach i na ścianach lessowych gniazdują żołny, pójdźki i dudki.
• Jakobskirche Etsdorf — po raz pierwszy wspomniany w 1230 r.; obraz nad ołtarzem głównym z 1876 r. przedstawia św. Jakuba jako pielgrzyma z laską, Biblią, bukłakiem i muszlą — jest to najsilniejszy materialny ślad św. Jakuba na tej trasie.
• Bürgerspitalkirche Krems (św. Filipa i św. Jakuba) — w nadprożu portalu widnieje data 1470 oraz cesarskie motto „A.E.I.O.U.” Fryderyka III; przypory zostały przesunięte do wewnątrz, aby nie zwężać ulicy Obere Landstraße.
• Krems i Stein an der Donau — Krems pojawia się w dokumencie z 995 roku jako orientalis urbs quae dicitur Cremisa, „wschodnie miasto zwane Cremisa”; cech winiarzy z Krems z 1447 roku uchodzi za najstarszy w obszarze niemieckojęzycznym. Stein, wspomniane w źródłach od 1144 r. i już przed 1200 r. pełniące funkcję książęcego punktu poboru ceł, w latach 1756–1801 było miejscem zamieszkania malarza rokokowego „Kremser Schmidt”. Od 2000 roku obie starówki wraz z regionem Wachau znajdują się na liście światowego dziedzictwa UNESCO.

Jak pielgrzymi trafiają na tę drogę

Najbardziej naturalna trasa dojazdowa biegnie z północy i kończy się dokładnie w miejscu, z którego zaczynasz: Moravian-Silesian Way (Moravskoslezská svatojakubská cesta), 277,1 kilometra od Strahovic przy granicy z Polską, przez Opawę, Ołomuniec, Kras Morawski, Brno oraz Rajhrad do Mikulova oraz do granicy w Drasenhofen. Trasą opiekuje się czeski klub ULTREIA, a jest ona oznakowana zgodnie ze szlakami Klubu Turystów Czeskich — a ULTREIA trzeźwo oblicza, czego jeszcze brakuje od granicy austriackiej: 3 193 kilometry do Santiago de Compostela. Ci, którzy przybywają z Moraw, przechodzą tutaj bez żadnej przerwy na Weinviertler Jakobsweg — jest to jedyne oznakowane połączenie między siecią czeską a austriacką.

Osoby, które nie przybywają pieszo z północy, dojeżdżają koleją: Mikulov leży przy linii kolejowej Břeclav–Znojmo, a Břeclav jest węzłem dalekobieżnym na trasie Wiedeń–Brno–Praga — z głównego dworca kolejowego w Wiedniu można tu dojechać w nieco ponad godzinę. Osoby, które zaczynają dopiero w Austrii, powinny skorzystać z linii S2 do Mistelbach a stamtąd autobusem lub taksówką do granicy. Pilgerpass Jakobsweg Weinviertel można nabyć w biurze turystycznym Weinviertel Tourismus za 2,50 euro — pieczątki zbiera się w 39 kościołach z pieczątkami na trasie.

Kontynuować pielgrzymkę?

W Stein an der Donau to jeszcze nie koniec — tam odbywa się przekazanie. Przez Mauterner Brücke przenosisz się na południowy brzeg do Mautern, i tam właśnie zaczyna się dla ciebie Jakobsweg Österreich, a konkretnie jego odcinek Göttweig–Melk, zwany również Szlakiem św. Jakuba w Wachau. Prowadzi on obok Stift Göttweig — opactwa założonego 9 września 1083 roku przez Altmanna z Passau, nazywanego ze względu na swoje położenie nad rzeką „austriackim Montecassino” — i dalej do Melk. A w Melk, w lewym przednim ołtarzu bocznym kościoła kolegiackiego, spoczywa święty Koloman, który zmarł na piątym etapie twojej wędrówki: droga, którą podążasz dalej, jest tą samą, którą w 1014 roku przeniesiono jego zwłoki.

Dalej na zachód droga jest otwarta: Jakobsweg Österreich biegnie na odcinku 853 kilometrów przez Linz, Salzburg, Innsbruck i Arlberg — przez najwyższy punkt wszystkich dróg św. Jakuba do Santiago przy jeziorze Maiensee (1 865 m) — do Rankweil w Vorarlbergu. Stamtąd prowadzi Appenzeller Weg do Szwajcarii do Via Jacobi, która biegnie przez Einsiedeln do Genewy, gdzie Via Gebennensis przejmuje pałeczkę, a następnie Via Podiensis aż do Saint-Jean-Pied-de-Port — oraz Camino Francés zaprowadzi cię do Santiago. ULTREIA to obliczyła: od granicy w Drasenhofen pozostało jeszcze 3 193 kilometry. Ta droga to pierwszy tydzień tej podróży.

Przygotowanie i kwestie praktyczne

Szlak jest dostępny przez cały rok, ale nie bez powodu szczyt sezonu przypada właśnie na ten okres: od kwietnia do października. Wiosną kwitnie region Weinviertel, we wrześniu i październiku trwa zbiór winogron, a „Heurigen” są otwarte; w lipcu i sierpniu panuje tu upał typowy dla regionu Pannonii, a trasy prowadzące przez winnice i równinę Tullnerfeld są prawie całkowicie pozbawione cienia. Ci, którzy wybierają się na wędrówkę latem, wyruszają wcześnie rano i uzupełniają zapasy wody przy każdym kościele.

Jedyną słabością trasy jest oznakowanie, co przyznaje sam organizator: wykorzystuje się tam tablice informacyjne o różnych rozmiarach, małe tabliczki i zawieszki w kształcie muszli, ale szlak nie jest w całości oznakowany farbą zgodnie z koncepcją szlaków turystycznych Dolnej Austrii. Do tego dochodzą najpiękniejsze drogowskazy na trasie: kamienne oznaczenia z piaskowca, wapienia, granitu, marmuru i konglomeratu, wykonane przez uczniów szkół zawodowych we współpracy z Cechem Kamieniarzy Dolnej Austrii — jeden z nich stoi na terytorium Czech od 2010 roku. Mimo to zabierz ze sobą aplikację Camino Ninja — z kompletną trasą na pokładzie — i zwróć uwagę na dwa oficjalne warianty trasy między Maria Oberleis a Karnabrunn; logika etapów przebiega przez Großrußbach.

Zakwaterowanie należy zarezerwować z wyprzedzeniem. Istnieją dwa schroniska dla pielgrzymów — Kleinschweinbarth i Minoritenkloster Asparn an der Zaya — oraz Buschberghütte; w przypadku prostych kwater niezbędny jest śpiwór. Wszystko inne to pensjonaty, pokoje prywatne, gospodarstwa winiarskie i hotele, a w małych miejscowościach oferta jest skromna — takie luki należy wyeliminować z wyprzedzeniem, a nie w trakcie podróży. Jeśli chodzi o pieczątki, istnieje Pilgerpass Jakobsweg Weinviertel (2,50 €); kto chce udać się dalej do Santiago, potrzebuje dodatkowo legitymacji pielgrzyma (Credencial). I jeszcze jedna osobliwość regionu Weinviertel: otwierają się lokale typu „Heurigen” i „Buschenschanken” co tydzień na zmianę — najpierw sprawdź kalendarz lokali Heurigen, bo inaczej wieczorem znajdziesz się w miejscowości znanej z wina, ale bez wina. Najłatwiej zaplanować etapy wraz z noclegami bezpośrednio w aplikacji Camino Ninja.

Ile kosztuje cię ta droga

Austria jest droższa od Hiszpanii, a ta trasa nie jest szlakiem schronisk — szczerze mówiąc, sam organizator nie podaje cen, a pewna jest tylko jedna kwota: karta pielgrzyma za 2,50 € (stan: sierpień 2026). Dwa schroniska pielgrzymkowe oraz schronisko Buschberghütte to niedrogie opcje zakwaterowania, pod warunkiem posiadania śpiwora; w przeciwnym razie należy liczyć się z cenami pensjonatów, prywatnych pokoi i gospodarstw winiarskich, a w Poysdorfie, Mistelbachu, Stockerau i Krems również z cenami hoteli. Jeśli chodzi o wyżywienie, szlak jest bardziej przyjazny niż w kwestii noclegów: lokale „Buschenschank” i „Heuriger” są niedrogie, wzdłuż trasy znajdują się piekarnie i gospody, a w kilku Kellergassen ustawiono ławki i punkty z wodą pitną. Na długich etapach, gdzie oferta noclegowa jest skromna, oferowane są płatne usługi transportowe między miejscami etapów — należy to uwzględnić w planie, a nie improwizować.

Dojazd

Na start: Mikulov leży przy czeskiej linii kolejowej Břeclav–Znojmo; Břeclav jest węzłem komunikacyjnym na trasie Wiedeń–Brno–Praga; można do niego dojechać z Dworca Głównego w Wiedniu w około godzinę, a stamtąd dalej pociągiem regionalnym. Ci, którzy zaczynają podróż od granicy, jadą pociągiem szybkobieżnym S2 z Wiednia do Mistelbach a następnie autobusem nr 560 do Poysdorfu lub autobusem nr 580 do Drasenhofen — autobusy kursują nieregularnie, a w weekendy bardzo rzadko; niezawodną alternatywą jest taksówka z Mistelbach.

Z mety: Krems nad Dunajem leży przy linii Franz-Josefs-Bahn i można do niego dojechać bezpośrednio z Wiednia. Kto idzie dalej przez most Mauterner, i tak nie ma problemu z powrotem — tam zaczyna się Jakobsweg Österreich. A ci, którzy pokonują tę trasę etapami, mają do dyspozycji cztery stacje kolejowe – Mistelbach, Stockerau, Absdorf-Hippersdorf i Krems – położone bezpośrednio na trasie lub tuż obok niej.

• Dojazd na miejsce startu: Dworzec Główny w Wiedniu → Břeclav (ok. 1 godz.) → pociąg regionalny do Mikulova; alternatywnie: linia S2 z Wiednia do Mistelbach, a następnie autobusem nr 560/580 lub taksówką do granicy. Lotniska: Wiedeń-Schwechat; w przypadku podróży z północy – Brno-Tuřany.
• Powrót: z Krems nad Dunajem pociągiem linii Franz-Josefs-Bahn do Wiednia; ostatnie połączenia autobusowe w rejonie granicznym odjeżdżają wcześnie (np. z Poysdorfu o 17:06 i 18:10) — należy wcześniej sprawdzić rozkład jazdy.
• Dołączenie po drodze: Poysdorf (po 2 etapach, autobus), Mistelbach (dworzec kolejowy, pod koniec 3. etapu), Stockerau (po 5 etapach, linia kolejowa Franz-Josefs-Bahn, ok. 30 minut od Wiednia), Kirchberg am Wagram/Absdorf-Hippersdorf (po 6 etapach, węzeł kolejowy).